Finlandiyalı girişim Donut Lab, yılın başlarında duyurduğu katı hal bataryasıyla teknoloji dünyasında ilginin odağı haline gelmişti. Şirketin açıkladığı teknik özellikler bazı uzmanlara göre o kadar iddialıydı ki, birçok kişi bu teknolojinin aslında bir süperkapasitör olabileceğini veya gerçek olmayacağını öne sürdü. Ancak şirket, yaptığı test serisiyle bu iddiaları çürütüyor. Şimdi ise serinin üçüncü testi gerçekleştirildi.
Donut Lab tarafından açıklanan son test, bataryanın uzun süreli enerji tutma kabiliyetini inceleyerek süper kapasitör iddialarına yanıt vermeyi amaçlıyor. Test yine Finlandiya’nın devlet destekli araştırma kuruluşu VTT Technical Research Centre of Finland tarafından gerçekleştirildi.
Enerjinin yüzde 97,7’si korundu
Test kapsamında Donut Lab’ın geliştirdiği batarya hücresi bir ölçüm sistemine bağlandı ve 10 gün boyunca tamamen boşta bırakıldı. Bu süreçte hücrenin voltajı her 10 saniyede bir ölçülerek enerji kaybı detaylı şekilde takip edildi.
VTT’nin açıkladığı sonuçlara göre batarya hücresi bu süre sonunda enerjisinin yüzde 97,7’sini korumayı başardı. Test sırasında küçük bir voltaj dalgalanması da kaydedildi. Hücre voltajı başlangıçta 3861 milivolt seviyesindeyken ilk saat içinde kimyasal stabilizasyon nedeniyle 3722 milivolta geriledi. Bu da -128 mV’lik bir değişime karşılık geliyor. Ancak ilk saatten sonra voltajın büyük ölçüde stabil kaldığı ve hücrenin enerjisini koruduğu belirtildi.
Laboratuvar raporuna göre bu davranış, bataryalara özgü normal bir şarj tutma karakteristiğini gösteriyor. Süper kapasitörlerde ise durum oldukça farklı. Süper kapasitörler, çok hızlı şarj ve deşarj olabilen enerji depolama bileşenleri olarak biliniyor. Ancak bu sistemler uzun süre enerji depolamak için tasarlanmış değiller. Bu nedenle birkaç gün ya da hafta içinde voltajları belirgin şekilde düşüyor ve ciddi enerji kaybı yaşanıyor. Donut Lab’ın hücresinde görülen davranış böyle bir şey değil. Bu da söz konusu teknolojinin gerçekten bir batarya olduğu yönündeki şirket iddialarını destekliyor.
Oda sıcaklığında çalışan standart lityum-iyon bataryalar genellikle ayda %1-3 oranında kendi kendine deşarj gösteriyor. Donut Lab’ın hücresinde görülen 10 günde %2,3 enerji kaybı tek başına değerlendirildiğinde çarpıcı bir sonuç sayılmıyor. Basit bir doğrusal hesapla aylık %5-7 seviyesinde bir kayba karşılık gelebilir. Ancak kendi kendine deşarj davranışı doğrusal ilerlemediği için bu hesap tam bir karşılaştırma sunmuyor. Voltaja bakıldığında kaybın büyük kısmının ilk saatlerdeki gevşeme sürecinde gerçekleştiği görülüyor. 10. saatten sonra voltajın neredeyse sabit kalması, uzun vadede gerçek deşarj oranının oldukça düşük olabileceğine işaret ediyor. Teknik detaylar çok iddialı
Donut Lab’ın katı hal bataryası hakkında açıkladığı teknik veriler, sektördeki şüphelerin temel nedeni olarak görülüyor. Şirketin açıklamasına göre yeni batarya kilogram başına 400 watt-saat enerji yoğunluğuna ulaşabiliyor. Bu değer, günümüzde yaygın olarak kullanılan lityum iyon bataryaların 200-300 Wh/kg aralığındaki enerji yoğunluğunun oldukça üzerinde.
Şirket ayrıca bataryanın 10 dakikanın altında şarj olabileceğini ve 100.000 şarj döngüsüne kadar dayanabileceğini iddia ediyor. Karşılaştırmak gerekirse günümüz lityum iyon bataryaları genellikle 1.500 ile 3.000 şarj döngüsü arasında bir kullanım ömrü sunuyor. Üretimin ise nadir olmayan, her yerde bulunabilen materyaller ile yapılabileceğini söylüyor. Henüz bu üç detay için test yapılmadı.
Daha doğrusu henüz bataryanın kimyasal yapısı henüz bağımsız bir testle doğrulanmış değil. Ayrıca katı hal bataryalarının en büyük teknik sorunlarından biri olan “dendrit oluşumu” konusunda da henüz net bir açıklama yapılmadı. Bu sorun, anot ile katot arasında katı elektrolit boyunca büyüyen mikroskobik metal yapılar nedeniyle kısa devre riski oluşturabiliyor.
Üç haftada üç bağımsız test
İlk test, bataryanın 11C hızlı şarj oranına ulaşabildiğini ve %0’dan %80’e yaklaşık 4,5 dakikada şarj olabildiğini ortaya koymuştu. İkinci test ise hücrenin 100°C’ye kadar yüksek sıcaklıklarda deşarj edilebildiğini göstermişti. Üçüncü rapor ise bu listeye kendine deşarj performansını eklemiş oldu.
Donut Lab CEO’su Marko Lehtimaki, bu batarya hücrelerinin 2026’nın ilk çeyreğinde Verge Motorcycles elektrikli motosikletlerinde kullanılmaya başlanacağını daha önce açıklamıştı. Bu hedef tarih artık oldukça yakın. Gösterilen bu üç testin hiçbiri bu bataryayı özel kılmıyor. Donut Lab şu ana kadar sektörün teknik olarak mümkün gördüğü özellikleri doğrulamış durumda.
